Tarihi Durumu         :

     Türkiye kılavuzundan alınan bilgilere göre eski adı KİRMASTI olan İlçemiz M.Ö. ‘ye kadar bir tarihe dayanmaktadır. Tarihçelerin bir kısmına göre İmparator Alexis Kommen Bursa civarını arapların istilasından korumak için Mustafakemalpaşa İlçesini tesis etmiştir. Osmanlı kaynaklarında İlçemizin adı İlçenin hakimi olan Kirmastorya adlı bir kadına aittir. XIV. Yüzyıldan 2 Temmuz 1920 yılına kadar Türk egemenliğinde bulunan Kirmasti bu tarihte Yunanlılar tarafından işgal edilmiş,14 Eylül 1922 tarihinde ise düşman işgalinden kurtarılmıştır.    

         31 Aralık 1922 tarihinde Belediye Meclisinin 285 sayılı kararı ile Kirmasti adı değiştirilerek bu günkü MUSTAFAKEMALPAŞA adını almıştır.            

 Coğrafi Durumu    :

        Mustafakemalpaşa İlçesi Anadolu yarımadasının Kuzey batısında Marmara Bölgesinde Bursa İline bağlı bir İlçedir.Kendi adı ile tanınan çay İlçenin ortasından geçer.       

      Kuzeyde Uluabat Gölü,Kuzey Doğusunda Bursa,Batısında Karacabey,Susurluk,Güney Batısın-da Kepsut,Güneyde Dursunbey ve Doğusunda Orhaneli İlçeleri ile çevrilidir.Yüzölçümü 1.621 Km2’ dir.İlçe merkezinin denizden yüksekliği 25 ile 40 metredir.Güney kısımları ise ortalama 400-500 met-redir.En yüksek noktası Çataldağı’dır.      

İklimi      : Akdeniz iklimi özelliklerini taşır.Yazlar uzun,kışlar ise kısa sürelidir.Ilıman ve nemli iklim karakterini gösterir.Nem ortalaması % 71.6 ‘dır.Yıllık sıcaklık ortalaması 14.2 derecedir.Yıllık ortala-ma yağış miktarı ise 680 mm(kg)’dır.              

Bitki Örtüsü :Yüzölçümü 1.621 Km2 olan İlçemizin 79.633 Ha. Ormanlıktır.Ormanların çoğu yapraklarını döken ağaçlardır.Orman sınırından sonra ağaç yükseklikleri yavaş yavaş alçalarak fundalıklar teşekkül eder.Buraları Mer’a olarak kullanılır.Geri kalan arazi tarıma elverişlidir.Her türlü tarım yapılmaktadır.     

Akarsuları :En önemli akarsuyu Mustafakemalpaşa Çayıdır.Eski adı Kirmasti olup daha eski tarihlerde adı KYUNDAKOS diye geçer.195 Km. uzunluğundadır.     

        İlçe kurulduğundan bu yana çay büyük taşmalara sahne olmuştur.Eskileri Koca su diye adlandır dıkları taşma olayı 20. YY. başında meydana gelmiş,büyük çapta can ve mal kaybına neden olmuştur.     

Nüfus Durumu  :Cetvel incelendiğinde 2000 yılı nüfus sayımına göre köyler nüfusu 54.876 ,İlçe merkezi nüfusu  46.634 olduğu ve toplam olarak İlçemizde 101.510 vatandaşımızın yaşadığı görülmektedir.İlçemizde nüfus artışı hızı yaklaşık % 0,75’tir.

              2000 Yılı genel nüfus sayımı sonuçlarına göre toplam 101.510 olan İlçe nüfusunun dağılımı şöyledir.

Mustafakemalpaşa İlçe Merkezi                         46.634     

Tatkavaklı Belediyesi                                          2.585           

Tepecik Belediyesi                                             2.113           

Yalıntaş Belediyesi                                             5.116           

Yeşilova Belediyesi                                             2.213       

Ovaazatlı Belediyesi                                           2.031           

Çeltikçi Belediyesi                                              2.599           

Çaltılıbük Bucağı Merkezi                                      513          

Devecikonak Bucağı Merkezi                                 396           

Söğütalan Bucağı Merkezi                                    436      

Yerleşme        :İlçenin Merkez, Çaltılıbük, Devecikonak ve Söğütalan olmak üzere 4 bucağı vardır.Ayrıca Merkez dışında 5 Belediye kuruluşu bulunmaktadır.Bunlar Tatkavaklı,Tepecik,Yeşilova, Çeltikçi ve Yalıntaş Belediyeleridir.Ovaazatlı Belediyesi son değişik ile mahalle olmuştur.Buna göre köy sayısı 104, belde sayısı 5 olmuştur.            

          Mustafakemalpaşa İlçesine bağlı 5 Kasaba,50 Köy bulunmaktadır.Çaltılıbük Bucağına bağlı 17, Devecikonak Bucağına bağlı 20 ve Söğütalan Bucağına bağlı 18 köy vardır.       

3- TARIMSAL ALANLARIN YAPISI

Genel Arazi Dağılımı 

ARAZİ DAĞILIMI                ALAN(Ha)                            DEĞERİ(%)

TOPLAM ALAN(Ha)            162.112                                  100

TOPLAM TARIMALANI(Ha)  58.430                                    36

KURU TARIMALANI(Ha)      36.430                                    62

SULU TARIMALANI(Ha)      22.000                                    38            

  4- TARIMSAL ÜRÜNLER 

5- İLÇEDEKİ TARIMSAL ÖRGÜTLENMELER :İlçemiz ve köylerinde halen faaliyet gösteren 28 adet Tarımsal Kalkınma Kooperatifi,6 adet Sulama Kooperatifi mevcut durumdadır.İlçe merkezinde ise Mustafakemalpaşa Ziraat Odası Başkanlığı,Mustafakemalpaşa Ticaret Borsası,Mustafakemalpaşa Ova Köyleri Sulama Birliği,Süt Üreticileri Birliği faaliyetlerine ve hizmetlerine devam etmektedirler. Bunun yanında Mustafakemalpaşa Meyve Üreticileri Birliği kuruluşunu gerçekleştirmiş olup 2007 yılı içerisinde genel kurulunu yapmıştır. Çeltikçi ve Çevre Köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifine ait yem fabrikası ve mısır kurutma tesisi kompleksinin yapım çalışmaları tamamlanmış ve faaliyete geçmiştir. 

6- İLÇEDEKİ TARIMSAL SANAYİ TESİSLERİ 

7-MAZOT-GÜBRE DESTEĞİ VE DİĞER DESTEKLEMELER  :

           Çiftçi Kayıt Sistemine Aralık ayı itibari ile 3.628 kişi, 2.760 kişi de mazot gübre desteklemesine başvurmuştur.   

          a-Yem Bitkileri Desteklemeleri2009 yılı Kasım Ayı İtibari ile Yem Bitkileri Müracaat Verileri :       

 b- Sertifikalı Meyve Fidanı DesteklemesiBu destekleme kapsamında;2009 yılı içerisinde;

Toplam Müracaat Sayısı    : 15 çiftçi

Toplam Destekleme Alanı : 230 dekar

 Toplam Destekleme Tutarı : 29.900 TL.2009 yılı kışlık müracaatları ise halen devam etmektedir.

d- Dane Mısır Prim DesteklemesiBu destekleme kapsamında;

2009 yılı içerisinde:

Toplam Müracaat Sayısı     : 623 çiftçi

Toplam Destekleme Alanı   : 22.516,636 dekar

Toplam Destekleme Tutarı : 1.053.696,72 TL 

e- Yağlık Ayçiçeği Prim DesteklemesiBu destekleme kapsamında;

2009 yılı içerisinde:

Toplam Müracaat Sayısı    : 49 çiftçi

Toplam Destekleme Alanı  : 848,597 dekar

Toplam Destekleme Tutarı : 27.319,45 TL

 f- Süt DesteklemesiBu destekleme kapsamında; 2009 yılı ilk 6 aylık dönemde:Destekleme Miktarı : 38.162.493 lt.dir           

  ÇİFTÇİ EĞİTİM VE YAYIM ÇALIŞMALARI:Kadın Çiftçiler İl Finali yarışmasında İlçemiz Çeltikçi Belediyesinden katılan 2 bayan çiftçi İlçemize 2.liği getirmiştir.   

         Çeltikçi Belediyesi Mısır Kurutma Tesisi bu yıl törenle açılmış olup hizmet vermektedir.Ayrıca Çeltikçi Belediyesi Salçalık Yağ Biberi Kültür Festivali bu yıl yapılmış olup gelecek yıl da Eylül ayında yapılacaktır.     

       Çiftçi Eğitim ve Yayım birimi İl Tarım Müdürlüğünün talimatlı yazıları ve duyurularının çiftçilere duyurulmasını sağlamaktadır. Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Tar-Gel Projesi kapsamında Mustafakemalpaşa İlçesinde çalışan 2 adet 4/b kapsamında çalışan ziraat mühendisi sayısı 2009 yılındaki 1 adet mühendis alımı ile  3’e yükselmiştir.

9-GÖLETLER,SULAMA AMAÇLI BARAJLAR,HAYVAN SULAMA GÖLETLERİ  : Mustafakemalpaşa sınırları içerisinde 1 adet gölet mevcuttur. Yalıntaş Beldesi sınırları içinde bulunan bu gölet sulama amaçlı olarak kullanılmaktadır.Yalıntaş beldesinde kurulu bulunan sulama kooperatifi göletin sulama amaçlı olarak kullanılmasını organize etmektedir.

10- SOĞUK HAVA DEPOLARI: İlçede halen faal halde soğuk hava deposu mevcut değildir. Ancak İlçeye bağlı Çeltikçi Beldesinde faaliyet gösteren Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ve Tarım Bakanlığı destekli,İl Özel İdare kaynaklı olarak 1.500 ton kapasiteli bir soğuk hava deposunun yapımı devam etmektedir. 

11- TARIMSAL MÜCADELE ÇALIŞMALARI : İlçemiz iklim,toprak yapısı,topografik durumu nedeni ile polikültür tarımın yapıldığı bir yöredir Rutubetin yüksek olması sebebi ile özellikle sebze ve meyveler başta olmak üzere tüm ürünlerin yetişme hatta muhafaza dönemlerinde gerekli mücadele hizmetleri aksatılmadan yürütülmektedir . Özellikle yazlık sebzelerde erken yaprak yanıklığı,mildiyö,yaprak küfü,bakteriyel leke hastalığı, fusarium solgunluğu gibi mantari hastalıklar ve viral hastalıklar yoğun olarak görülmekte bunların fungusitlerle mücadelesinin yapılması sağlanmaktadır.         

     Bitki Koruma Şubesi sebze meyvelerde görülen hastalık ve zararlılarla mücadele konularında gerekli çalışmaları aksatmadan yürütmektedir. Zaman zaman arazide kontroller yapılarak çiftçiler uyarılmakta ve köylere gidilerek hastalık ve zararlılar hakkında bilgi verilip,mücadelenin nasıl yapılacağı ve hangi ilaçların kullanılacağı ilan tahtalarına asılmaktadır.           

  Fidan dikim zamanı olan Kasım-Aralık-Ocak-Şubat ve Mart aylarında her hafta Perşembe günleri kurulan fidan pazarı kontrol edilerek hastalıklı ve fidan vasfını kaybeden fidanlar imha edilmekte ve sağlıklı fidan satılması sağlanmaktadır.      

       İlçemiz ve köylerinde toplam 23 adet Zirai İlaç Bayii bulunmaktadır. Bunların 17 ‘si merkezde diğerleri ise Çeltikçi Beldesi,Yeşilova beldesi ve Tatkavaklı beldesindedir.Zirai Mücadele ilaç bayileri muhtelif aralıklarla kontrol edilmekte, İlçemizde hastalıklara karşı kullanılacak ilaçların bulundurulması sağlanmaktadır Ayrıca kontrol esnasında görülen noksanlıklar kontrol defterine yazılmakta ve tekerrürü halinde  işlem yapılmaktadır. Süne : Kışı 800 – 2.000 metre yükseklikteki kışlaklarda geçiren ve buğdaya zarar veren sünenin kontrolleri 20.04.2008 tarihinden itibaren başlamıştır. İlçemizde Merkez dahil 14 köyde toplam 24.250 Da. Arazi devamlı kontrol edilmiş,muntazaman her gün köylere gidilerek süne sürvey çalışmaları yapılmış olup ortalama metrekarede yoğunluk 0,8 olarak tespit edilmiştir.Çalışmaların sonucunda ortalama yoğunluk ilaçlama eşiğinin üzerinde olmasından dolayı devlet mücadelesi şeklinde ilaçlama yapılmıştır.        

     Bitki Koruma Ürünleri Reçeteli Satışı- Bitki koruma Ürünleri Bayii Kontrolü: 12.02.2009 tarih ve 27139 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Bitki koruma Ürünlerinin Reçeteli Satış Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” çerçevesinde ilçemiz çiftçilerinden gelen talep üzerine 6.850 Adet Bitki koruma Ürünü Reçetesi İlçe Tarım Müdürlüğümüz elemanlarınca kesilmiştir.           

      İlçemiz merkez ve köylerinde faaliyet gösteren 4’ü tüzel kişiliğe sahip olmak üzere 23 adet Bitki Koruma Ürünleri Toptan ve perakende satan bayilerin kontrolleri yapılmaktadır. 

12-DİĞER TARIMSAL ÇALIŞMALAR

 A-      Kontrol Çalışmaları   :Su Ürünleri Kontrolü 1380 sayılı Su ve Su ürünleri Kanunu 37/2 numaralı sirküler gereğince işlemler yürütülmüş, su ürünlerine yörede uygulanan mevsim tür ve boy yasakları ile avlanma usul ve esasları göz önünde bulundurularak kontroller yapılmış,yasak su ürünlerinin satışı ve kaçak avlanmaları önlenmiştir. Su ürünleri avlanma yasağı süresince pazarlar kontrol edilerek satış izni olan balıkların satışına izin verilmiş, avlanması yasak olan balıkların yasak süresince avlanıp satışa sunulmaması konusunda balıkçılar uyarılmıştır. Bu kontroller belediye zabıta memurlarıyla birlikte su ve su ürünleri kanunu doğrultusunda yürütülmektedir.            2009 yılı içerisinde toplam 119.807 kg kurbağa menşei belgesi ile 131.875 kg salyangoz menşei belgesi verilmiştir.           

          2009 yılı içerisinde 59 adet Amatör Balıkçı Belgesi tanzim edilerek verilmiştir. Gıda Kontrol İşlemleri Gıda kontrollerinin amacı özellikle besinlerimizde sağlığa zararlı maddeler bulunup bulunmadığının araştırılması ,besin maddelerinin belirli kalite ve standartlara uygunluğunun kontrolüdür.İlçemiz ve köylerinde faaliyette olan 7 adet un fabrikası, 4 adet konserve fabrikası, 3 adet tahin helva imalathanesi, 1 adet şeker imalathanesi, 29 adet mandıra ,11 adet peynir tatlısı imalathanesi ,34 adet ekmek fırını fabrikası , 4 adet pastane bulunup bu işyerleri ve imalathanelerinin kontrolleri yapılmaktadır. Ayrıca gıda kontrolleri sırasında temizlik ve hijyen şartları, kullanılan kapların gıda nizamnamesine uyulup uyulmadığı ve depolarda haşeratın önlenmesi için gerekli işlemler yapılmıştır. Bunun yanında 5179 sayılı Gıda Kanunu gereği ilçede her türlü ruhsatlı gıda üreten ve satan işyerinin kontrol ve denetimi İlçe Tarım Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır. Yapılan kontrollerde işyerlerinin temizliği, hijyeni, çalışanların sağlık muayeneleri,satılan gıdaların üretim izinleri gibi insan sağlığı açısından önem arz eden şartlar incelenmektedir.Asgari şartlara uymayanlar ve Kanuna aykırı şekilde gıda satanlar hakkında ise yasal cezai işlemler yapılmaktadır.Bu amaçla İlçe Tarım Müdürlüğünde sertifikalı olarak 6 adet personel görev yapmaktadır.2009 yılı içerisinde  üretim yeri olarak 2 konserve fabrikası,33 un ve unlu mamüller, 1 baharat üretim yeri denetlenmiştir.  2009 yılı içerisinde toplu satış ve toplu tüketim yerlerine ait yapılan denetimler  çizelge-1 de verilmiştir.

1. 2009 yılında denetim yapılan toplu satış ve toplu tüketim yerleri             

Yem Tescil ve Ruhsat İşlemleri:  İlçemiz ve köylerinde mevcut 46 adet yem bayii depolama ve satış yerleri 1734 Sayılı Yem Yönetmeliğini emir ve hükümleri doğrultusunda kontrol edilip bu kontrol sırasında ruhsat şartlarının devamlılığının ve satılan yemlerin kalitesinin uygun olup olmadığı kontrol edilmektedir. 2009 yılı içerisinde bu bayilerin 22 si kontrol edilmiştir.       

Tohum Bayii Kontrolleri: 308 Sayılı Tohumlukların tescil, kontrol ve sertifikasyonu hakkındaki kanun hükümlerine göre İlçemizde bulunan 30 adet tohum satış bayiinin kontrolleri yapılarak gerekli uyarılarda bulunulmuştur.           

Mezbaha Kontrolleri: Tarım ve Köyişleri Bakanlığının kuruluş yasası,3285 sayılı Hayvan Sağlığı Zabıtası Kanunu ve 2678 Sayılı kanun ve kanuna ilişkin çıkarılan özel ve resmi mezbahaların kuruluşunu ve işleyişini gösteren yönetmeliklerden yararlanılır.İlçemizde 1 adet mezbaha olup burada 1 veteriner hekim görevlidir.    

        İlçe Müdürlüğü olarak İl Müdürlüğünü temsilen mezbaha kesim işleri sağlık ve hijyen yönünden halkın beslenmesine yardımcı olmak,hayvanlardan insanlara geçebilecek hastalıkların yayılmasını önlemek amacıyla muntazam kontrol edilmektedir.Mezbaha Kontrol Formları üçer aylık devreler halinde tanzim edilerek İl Müdürlüğüne gönderilmektedir.Ayrıca köylerde yapılan kasap kontrollerinde kesimin genellikle mezbahada yapıldığı,sucuk imalatında Veteriner kontrolü altında olduğu gözlenmiş,kasaplar sağlık ve hijyen açısından uyarılmıştır. 

DESTEKLEME ÇALIŞMALARI   İlçemizde faaliyetini sürdüren 28 adet Tarımsal Kalkındırma ve 6 adet Zirai Sulama Kooperatifinin Olağan Genel Kurul toplantıları yaptırılmış, 3 Kooperatif Genel kurulunu yapmamıştır. Genel kurul evrakları İl Müdürlüğüne gönderilmiştir.        

    İlçemiz Merkez ve Köylerinde 4081 Sayılı Çiftçi Malları Koruma Kanununa göre faaliyetlerini sürdüren 35 Çiftçi Malları Koruma Başkanlıklarınca tanzim edilen 2009 yılı bütçeleri kontrol edilerek onaylanmıştır.  

           İlçemiz merkez ve köylerinde gübre satışı yapan 5 ticari gübre bayii ve 11 tarım kredi kooperatifi mevcuttur.Bu gübrelerin stok satış icmalleri aylık rapor halinde İl Tarım Müdürlüğüne gönderilmektedir.Ayrıca gübre denetim ve toplatma kararları olan gübrelerin denetimi yapılarak sonuç İl Müdürlüğüne bildirilmektedir.Bu yıl 17 gübre deposu fiziki şartları denetlenmiş olup gerekli bilgilendirmeler yapılmıştır. Ayrıca Bakanlığımızın toplatma kararı çıkan gübreler için 11 denetleme yapılmıştır.

             13- HAYVANCILIK            a- Hayvan Sayısı            

   b- Aşılama Çalışmaları            2009 yılı aşılama programı ve gerçekleşme durumu tablosu aşağıya çıkarılmıştır.            

 HASTALIK ADI                                           GERÇEKLEŞME     

ŞAP (Büyükbaş) – İlkbahar                                 26.680 

 Sonbahar                                                          3.200(Devam ediyor) 

ŞAP (Küçükbaş)                                                  3.600(Devamediyor) 

Koyun-Keçi Vebası                                              5.000  

Koyun-Keçi Çiçek                                               14.200      

Sığır Brusellozu(Genç)                                          1.375 

Kuduz                                                                 4.020    

Agalaxi                                                                  300  

c- Diğer Hayvan Sağlığı Çalışmaları 

             2009 yılında Kasım ayı itibari ile 2.750 adet hayvan sevk raporu verilmiş olup;190.000 adet kanatlı, 10.300 adet büyükbaş ve 9.200 adet küçükbaş hayvanın sevki yapılmıştır.İlçede faaliyet gösteren 2 adet alabalık işletmesi (Muradiye Sarnıç ve Söğütalan) denetlenmiş ve balık hastalıkları yönünden kontrol edilmiştir. 

           2009 yılında ilçede hastalık çıkışına bağlı olarak 1 yerleşim alanında (Güllüce köyü) karantina tedbirleri alınmış ve daha sonra hastalık söndürülmüştür. 

           Mustafakemalpaşa Merkez ve köylerinde yeni doğan 5.500 adet büyükbaş hayvana küpe takılmış ve kaydı yapılmıştır. Halen küpeleme ve kayıt işlemleri devam etmektedir.

            2009 yılında Bursa Tarım İl Müdürlüğü İl Tarım Müdürlüğüne 36 adet süt numunesi tahlil amacıyla gönderilmiştir.Pendik İstanbul Veterinerlik Lab.’na 2 iç organ ve kan; Etlik Ankara lab.’na kan, Bursa Gıda Araşt.Enst.’ne ölü balık ve dere suyu numunesi gönderilmiştir.

            İlçe merkezinde her perşembe günü kurulan hayvan pazarı nöbetçi ekip tarafından kontrol edilmiş ve edilmekte olup, belgesiz ve hastalıklı hayvan girişine izin verilmemektedir.

            2009 yılı içerisinde İlçemizde muhtelif noktalarda Emniyet Müdürlüğü ve Jandarma ekipleriyle birlikte ortak yol denetimleri yapılmıştır. 

           Hayvancılık işletmelerinin kuruluş,çalışma,denetleme usul ve esaslarına dair yönetmelik gereği 4 adet hayvan işletmesine çalışma izni verilmiştir. 

d- Hayvansal Amaçlı Örgütlenmeler:Mustafakemalpaşa’da halen hayvansal amaçlı olarak; Mustafakemalpaşa Süt Üreticileri Birliği ve Mustafakemalpaşa Holstein Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği faaliyetine devam etmektedir. 

            Tatkavaklı, Demireli, Paşalar, Bostandere, Çeltikçi, Karapınar’da Hayvancılık Kooperatifi mevcuttur.

14- SU ÜRÜNLERİ:Mustafakemalpaşa’da halen faal halde 2 adet alabalık tesisi mevcut durumdadır.